“Món nợ lớn nhất đời người
là tình cảm.”
Chúng ta được học rất nhiều bài học đạo đức. Nhưng có một bài học thú vị khác, có lẽ bạn chưa bao giờ được học: sự tử tế, tốt bụng, ân cần, ấm áp cũng là thứ không thể cho đi một cách không cần suy nghĩ.
Ba tầng tử tế
Vui vẻ, ấm áp, ân cần nghe thì na ná nhau, đều là “tốt”. Nhưng chúng khác nhau ở hướng chiếu, chứ không phải ở nhiều hay ít. Bấm thử từng loại:
Mẹo nhận biết rất nhanh
“Tài liệu này bạn gửi mình trước 3 giờ nhé.”
“Mong em vui hơn một chút.”
“Cảm ơn cả team, dự án lần này ổn lắm.”
“Dạo này anh thấy em mệt. Có chuyện gì không, kể anh nghe.”
“Mình chỉ muốn bạn đừng buồn nữa thôi.”
Chọn đáp án cho từng câu.
Về lòng tốt
Chỉ nhìn ý định của mình, không nhìn tác động lên người khác. “Mình có ý gì đâu” là câu cửa miệng của kiểu tốt này.
Đồng nghiệp mà quan tâm như bạn thân, bạn bè mà chăm như người yêu. Phần vượt quá ấy không được tính là “tốt” nữa, nó được đọc thành tín hiệu.
Vì người ta sẽ tự điền vào chỗ trống.
Tốt từ ý định, khổ ở tác động
Đây là việc làm rất xấu, nhưng rất nhiều người mắc. Vì nó xuất phát từ lòng tốt, từ sự trong sáng, vô tư trong mục đích. Người làm không thấy mình sai chỗ nào cả.
Nhưng nó gieo cho người kia một sự nặng lòng có khi tới cuối đời.
“Mình chỉ coi như em gái thôi mà.”
Một tin nhắn hỏi han, một lần đưa về, một câu “anh thấy em mệt”. Với bạn là chuyện nhỏ, tuần sau đã quên.
“Chưa ai đối xử với mình như thế.”
Họ nhớ từng câu, đọc lại từng tin nhắn, và tự hỏi mãi vì sao.
Trừ khi bạn muốn họ yêu bạn, bạn rất không nên dùng tới ân cần, ấm áp, dù là với tư cách anh trai, người tốt bụng hay gì đi nữa. Bạn trong sáng, bạn tử tế, nhưng làm người kia yêu bạn rồi họ khổ cả đời.
Nhiều người đã không lập gia đình, sống cô độc tới cuối đời chỉ vì những hành vi ám ảnh như thế.
Không phải ai nhận được sự ân cần ấy cũng bị cuốn. Có người dựng được hàng rào trước những ứng xử quá êm ái, dễ chịu kia. Nhưng nhiều người không dựng được.
Vì nó đánh đúng vào thứ cảm giác mà dù nam hay nữ đều rất thích:
Không phải ai cũng bị, nhưng số bị thì rất đông. Và bạn không bao giờ biết trước người trước mặt mình thuộc nhóm nào.
Tốt tới đâu thì thành lỗi?
Ánh nắng. Không ai bị chiếu riêng, không ai phải hiểu lầm.
Chưa có “tình” trong đó, nhưng phần dư vẫn có thể gieo hy vọng. Vẫn cần lưu ý điều chỉnh.
Đặc biệt xấu. Mang tội với người kia.
Càng nhiều ưu điểm, càng phải cẩn thận
Người càng nhiều ưu điểm, càng thu hút, hấp dẫn thì càng phải chú ý hơn người bình thường rất nhiều. Nói vui thế này: xấu, nghèo mà ấm áp thì không mang tội. Đẹp trai, giàu, còn quá ân cần thì là tội đồ lớn.
Những cư xử đó gây ra hai thứ rất rõ:
Với người xử lý chậm các chuyện ứng xử, mỗi lần ân cần lại đẻ ra một mớ rắc rối: hiểu lầm, ghen tuông, khó xử, không biết dứt thế nào.
Với người xử lý nhanh, những cư xử đó lại tạo ra phần thưởng: được quý, được ngưỡng mộ, bỏ ít nhận nhiều. Nên rất dễ nghiện.
Người được lợi là mình, người trả nợ là họ.
Nhanh hay chậm, nhìn chung đều là hại.
Có một điểm thú vị: ưu điểm đến sớm hay muộn cũng làm người ta ứng xử khác nhau.
- Vài năm gần đây mới khá giả lên
- Vừa lột xác về ngoại hình
- Vừa lên vị trí quản lý, có tiếng nói
- Bỗng có nhiều người tìm tới tâm sự
Có một dòng thôi cũng nên xem lại cách mình ân cần với người khác.
Những người tốt làm khổ người khác
Quy tắc của người tư vấn tâm lý
Nghề tư vấn tâm lý là nghề phải lắng nghe, thấu hiểu, ân cần với người khác mỗi ngày. Chính vì thế nó có những quy tắc rất rõ:
Người làm nghề còn phải giữ luật như vậy. Người bình thường, không được đào tạo gì, lại càng nên cẩn thận khi làm “người lắng nghe” cho ai đó.
Chia tay cũng phải “đẹp”
Trách nhiệm trong ứng xử không dừng lại khi tình cảm dừng lại. Chia tay cũng phải “đẹp”. Phải cắt gọn, hoặc làm người kia không còn vương vấn, mới là tử tế, có trách nhiệm.
Nếu chia tay vì ghét nhau thì khỏi cần, hai bên tự cắt rồi. Khó là khi chia tay vì một lý do đặc biệt nào đó: gia đình ngăn cản, hoàn cảnh không cho phép, mình không còn tình cảm, hay người ấy tốt mà không hợp. Lúc đó người kia vẫn còn thương. Và nếu không ai chủ động cắt, cái thương ấy sẽ treo lơ lửng rất lâu.
Hy vọng bị treo lên, người kia không bước tiếp được.
Họ tự đoán, tự trách mình mãi không thôi.
Đau lúc đầu, nhưng là cơn đau có hạn.
Người tử tế là người chủ động tạo ra một điểm kết thúc thật rõ, chứ không để người kia tự mò đường ra. Cụ thể là:
Trước khi tốt với ai, hãy hỏi
Hoài Phong

BA1: Biến phiền não thành trí tuệ – Quá trình thoát khỏi mọi khổ đau