Bài 4: Thái độ tiếp cận thông tin và tầm quan trọng của nó

Nhắc lại kiến thức:

• Bài 1: Tri thức phải đạt mức chuyển thành hành động mới có giá trị.
• Bài 2: Phải phân loại được chính xác xem mình đang thiếu loại thông tin gì
• Bài 3: Cân bằng niềm tin khi tiếp cận thông tin. Để chuyển hóa thành hành động nhưng vẫn có thể cập nhật, nâng cấp.

Chúng ta có bài 4, nó sẽ mở rộng tiếp bài 03: Thái độ tiếp cận thông tin và tác động của nó tới niềm tin. Từ đó lại ảnh hưởng tới hành động cuối cùng là kết quả của đời bạn.

Chúng ta cùng nhìn lại thực trạng:

1. Thông tin mọi lĩnh vực đều sẵn, rẻ. Đủ đáp ứng cho bất cứ nhu cầu nào.
2. Người đọc không đạt tới tầm hiểu rõ để có thể hành động, ứng dụng (Vấn đề bài 1)
3. Người đọc không quan tâm hoặc không biết mình thiếu gì để bổ sung (Bài 2)
4. Sự mất cân bằng niềm tin nghiêm trọng: Quá dễ tin (bị lừa) và bác bỏ thông tin (không hành động) hoặc niềm tin hời hợt (trì hoãn hành động – Biết rồi nhưng để đó).

Thái độ với thông tin sẽ can thiệp vào niềm tin của bạn. Tức là không phải cố gắng tìm một thông tin hoàn hảo hơn, mà phải điều chỉnh chính người nghe thông tin đó. Quá dễ dãi hoặc quá bảo thủ đều không tốt.

Tầm quan trọng của thái độ tiếp nhận thông tin

Thái độ tiếp nhận thông tin là trạng thái tâm lý và cách phản ứng của mỗi người khi đối diện với một luồng thông tin mới hay cũ. Nó bao gồm sự cởi mở hay khép kín, niềm tin hay hoài nghi, khiêm tốn học hỏi hay phòng thủ bảo vệ quan điểm cũ. Chính thái độ này quyết định bạn chỉ nghe cho biết, hay thật sự gạn lọc – chiêm nghiệm – và biến thông tin thành tri thức hữu ích cho mình.

Tôi có thể nói với bạn rằng thái độ tiếp cận chiếm 80% giá trị thành công của thông tin, kiến thức. Bản thân thông tin chỉ mang lại 20% giá trị, dù nó có hay, có xuất sắc tới đâu.

Việc này phụ thuộc vào: Tính cách của người nghe, vị thế của người nói chứ không cố định.

Tôn trọng và tập trung vào thông tin

Thái độ là bộ lọc sơ bộ của mỗi người. Bạn biết rằng càng lắng nghe, càng đọc kỹ, sự hiểu biết càng sâu sắc, vấn đề càng rõ ràng. Với một tinh thần cởi mở, những gì bạn tiếp nhận được khác hoàn toàn so với khi nóng vội hay cực đoan.

Vậy làm thế nào để thay đổi thái độ? Hãy bắt đầu bằng việc tôn trọng tri thức, tôn trọng và tập trung vào thông tin. Đón nhận mọi thứ với tinh thần cởi mở và học hỏi. Lỗi sai phổ biến thường gặp là không tập trung vào bản thân thông tin, mà lại chú ý quá nhiều đến người nói.

Cùng một lời: “Hãy kiên nhẫn thêm 1 tháng, đừng nóng vội.”

1. Nếu nghe từ một người bạn bình thường, bạn dễ bỏ ngoài tai.
2. Nếu nghe từ một người thầy uy tín, bạn lại thấy đó là vàng.

Hãy tập cho mình đức tính tốt đó. Lắng nghe dù đó là lời nói từ ai, trong hoàn cảnh nào. Bạn không có nghĩa vụ phải tin, bạn cần phân tích và phản biện. Nhưng trước hết, hãy lắng nghe một cách kỹ càng và tử tế. Bạn còn nhớ ngày chúng ta còn đi học chứ, đương nhiên là cùng một bộ sách giáo khoa và chung thầy giáo. Và những người học giỏi bao giờ cũng là những người chăm chú nghe giảng và tìm hiểu.

Lợi ích từ thái độ tiếp nhận thông tin cởi mở

Lợi ích dễ thấy nhất là bạn có thể thực sự tiếp nhận vào não bộ của mình. Từ đầu vào thô sơ, bạn sẽ lọc đi những gì không phù hợp, giữ lại những gì giá trị. Cao hơn nữa là khai thác, mở rộng nó ra tới tầm sâu nhất.

Khả năng chuyển hóa thành hành động cao vượt trội. Tôi xin dùng ví dụ thực tế đã gặp để giải thích tác dụng này như sau:

Có một người, sau khi thấy bạn của mình thay đổi tích cực và thành công, đã hỏi nguyên nhân. Khi được chia sẻ rằng học hỏi từ sách Cộng+, người này đã chủ động xin sách, đọc, áp dụng, rồi cũng đạt được những kết quả tốt. Câu chuyện này không chứng minh rằng Cộng+ chắc chắn mang lại thành công. Nó chỉ chứng minh rõ ràng những luận điểm tôi đã nêu ở trên:

Đầu tiên người này đón nhận thông tin một cách chủ động, cởi mở và tôn trọng. Nhưng sự tôn trọng đó cũng không dễ dàng đến tự nhiên, với đa số chúng ta. Nó đến khi có một bằng chứng sống là chính bạn thân của mình tốt lên.

Sau khi có sự tôn trọng, cảm giác “đúng”, “chân lý” sẽ dễ dàng hơn nhiều sự chối bỏ. Nó thúc đẩy quyết tâm hành động cao hơn. Chính cái hành động này mới là nguyên nhân của xác suất thành công.

Và cuối cùng, thành công của họ thực chất chỉ 2 phần nhờ sách Cộng+, 8 phần nhờ chính bản thân và duyên số. Nhưng gốc rễ của sự thành công ấy, lại là tinh thần học hỏi và đón nhận thông tin.

Bạn có thể nhìn vào thời gian trên tin nhắn. 21/04/2024: Đọc sách, highlight, còn chép lại cả vào sổ tay để hiểu sâu và khắc ghi cho rõ. Thậm chí chính bản thân tôi cũng chưa gặp ai đọc sách của mình tới mức tâm huyết như vậy. 5/9/2025, 1 năm sau khi hành động và đạt được kết quả bước đầu, đi tìm người đã soi đường cho mình năm đó.

Tổng kết cho bạn: Tôn trọng thông tin và giữ thái độ cởi mở, bạn sẽ học nhanh hơn, hiểu sâu hơn và dễ hành động hơn. Thành công xuất phát từ chính thái độ ấy. Sách chỉ là ngọn lửa dẫn đường, còn bạn mới là nhiên liệu quyết định có thắp lên được ngọn lửa rực rỡ hay không. Nó cũng như câu chuyện phía trên, quyết tâm như vậy và thêm một chút duyên (may mắn) thì kết quả gần như đã được đoán trước.

2 mục này được viết tại trang 203 sách Cộng+: Công nhận người khác để vươn lên. Càng tôn trọng người khác, bạn càng dễ nghe, dễ học rồi chuyển biến thành hành động. Một khi thái độ đã đổi chiều, con đường mới đã mở ra, và hành động (sự chuyển tiếp cực độ) chỉ là bước tiếp theo để sang trang mới

Sẽ là không dễ dàng để tiếp nhận thông tin từ một người chưa thành công, một người bình dân, một tác giả vô danh. Ai cũng cần thành công như sự kiểm chứng trước rồi mới “xét” lời nói của họ. Nhưng bạn cần vượt qua điều này, nó khá dễ khi bạn bỏ cái tôi của mình xuống, nâng sự cầu thị lên.

Tóm gọn hơn cho bạn: Mục tiêu là chỉ số hành động phải cao một chút từ thông tin. Cứ hành động đủ nhiều là tạm thời chưa phải xem xét, đang hành động quá ít, lập tức cần xem lại.

1. Nếu bạn có những quan điểm riêng, cứng nhắc nhưng bạn hành động quyết liệt theo nó, không vấn đề gì cả. Bạn rất có thể là người đúng bên cạnh hàng trăm ý kiến khác trái chiều. Vấn đề không phải bạn lắng nghe hay không, mà bạn có đang hành động hay không. Nhưng vấn đề của những người bảo thủ, khó lắng nghe là đa số trong số họ lại cực ít hành động.
2. Nếu bạn lắng nghe rất tốt, nhưng cũng không hành động gì vẫn không ổn. Bạn đang ở trạng thái biết rồi, hợp lý thật và vỗ tay nhưng để đó. Bạn phải quyết liệt hơn để cái “đúng” đó trở thành đúng thật sự.

Nhìn chung, chỉ số hành động của đa số mọi người đều khá thấp. Chúng ta thường nằm trong nhóm:

1. Thấy đúng nhưng để đó. Like rất nhiều, lưu rất nhiều nhưng chưa làm gì cả.
2. Nhóm bảo thủ coi thường, ít tôn trọng thông tin, tri thức. Họ luôn có lý do để không tin, không thử, không phục.
3. Nhóm muốn hành động nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu (Thiếu con đường, định hướng)
4. Nhóm sợ sai, sợ mất, sợ thất bại cuối cùng không hành động được

Kết quả thực tế, tỉ lệ thành công trong xã hội phản ánh chính xác bởi chỉ số hành động. Nó còn quan trọng hơn tất cả những thứ ngoài lề như trình độ, xuất thân, tuổi tác v.v. Bạn thử tự đánh giá xem mình thuộc nhóm nào để đọc tiếp chính xác các thông tin cải thiện việc đó. Nhóm 1 & 2 sẽ thay đổi thông qua cải thiện thái độ, sự tìm hiểu thông tin đến cùng. Nhóm 3 và 4 phải đọc được chính xác thông tin mang tính dẫn dắt, để thay đổi lối suy nghĩ.

Thay đổi mục tiêu tiếp cận thông tin

Khi đọc sách hay một thông tin, bạn cũng cần xác định rõ mục tiêu sẽ thu hoạch được. Mạnh Tử từng nói: “Tận tín ư thư bất như vô thư”. Quá tin vào sách thì thà rằng đừng đọc sách. Hãy coi nó như một cái cây, loại bỏ đi được phần cành lá rườm rà, loại bỏ đi những đoạn sâu mọt (những đoạn không trùng quan điểm với bạn), chắt lọc và giữ lại những gì ý nghĩa nhất.

Đọc mỗi cuốn sách, chỉ cần tâm đắc với một đoạn, một câu chuyện chỉ cần thấy một lời thoại tinh tế, một bộ phim cũng chỉ cần thích một khoảnh khắc. Sẽ chẳng có tác phẩm nào là tuyệt đối hoàn hảo, nhưng hãy cố gắng tâm đắc một điều gì đó. Khi đi theo khía cạnh này, hầu như bạn luôn tìm thấy giá trị và ích lợi. Nó cũng đồng thời thay đổi thái độ của bạn khi tiếp nhận thông tin. Không còn là ngấu nghiến tìm kho báu, bí quyết như thói quen thường thấy.

Như vậy không được quá tin một cách vô cớ, càng không kỳ vọng vào sự hoàn hảo hay to lớn. Chỉ đơn giản là loại bỏ cát thì vàng sẽ tự lộ ra. Đây chính là quy trình chúng ta đã nói ở bài 3 – Tri thức không hoàn hảo.

Những level trong tiếp nhận thông tin

Chúng ta có bốn cấp độ tiếp nhận thông tin.

1. Cấp độ thứ nhất, đó là đọc hết cuốn sách.
2. Cấp độ thứ hai, đó là hiểu cơ bản nội dung sách.
3. Cấp độ thứ ba là áp dụng, nhận thức và thay đổi được sau khi đọc sách.
4. Cấp độ thứ tư là phát triển, mở rộng được cả những điều mà cuốn sách chưa chạm tới.

Càng có 1 nền tảng kiến thức cuộc sống cao, thái độ đón nhận cởi mở, bạn càng đạt được level cao hơn. Với những gì kể cả bạn biết rồi, hiểu sâu rồi, hãy cố gắng mở rộng nó như một rễ cây. Để kiến thức ngày càng sâu và rộng. Nó là con đường để bạn vượt qua “ảo giác tri thức”, thông tin từ kiến thức trở nên hữu dụng và cập nhật.

(Trích từ lời tác giả: Trang 15)

Tổng kết: Thay đổi thái độ, phương pháp tiếp cận thông tin này là nền tảng cho bạn sau này ở mọi lĩnh vực. Bởi như đã nói phía đầu bài, kiến thức tài liệu ngày một sẵn và dễ tiếp cận. Người sẵn sàng học thì càng hiểu sâu, càng dễ hành động. Có ai vừa hiểu biết, lại vừa hành động mà xác suất thành công không cao không? Từ đó dù là lĩnh vực gì, bài toán nào cũng có thể giải. Đó chính là đặt một chân lên con đường thành công. Khi bạn không tin, thái độ tồi: Không đọc kỹ, không nghiên cứu sâu, không dẫn tới hành động. Tôi hiểu rằng bạn có thói quen đòi hỏi bằng chứng trước, để tiết kiệm thời gian thay vì tôn trọng ngay. Hãy thử thay đổi, nêm thử tri thức trước, rồi để bản thân tự trả lời sau trải nghiệm vị của nó một cách khách quan, khiêm tốn.

Hãy đọc lại nhiều lần series bài từ 1 – 4 này. Nó là nền tảng gốc để bạn nạp thông tin. Sau đó hãy sang chuyên mục Hạnh Phúc và Thành Công để theo dõi lần lượt các bài viết thuộc về con đường, thực hành cho những mục tiêu đó.