Kiến thức, tài nguyên tri thức thật sự dư thừa và dễ tiếp cận. Chúng ta có cả vạn cuốn sách về mọi lĩnh vực, kinh thư sâu sắc cũng gần như đã có đủ. Tuy vậy số người thành công lại không tương đồng. Không chỉ ở những người chưa từng đọc sách, mà ngay cả ở những người đã đọc sách kỹ càng. Vậy nguyên nhân do đâu?
4 tầng của hiểu biết
Tôi phát hiện ra sự nghiêm trọng của một thứ gọi là ảo giác tri thức. Nó là thứ kiến thức “biết rõ”, “hiểu đúng” nhưng chưa đủ sâu tới mức chuyển biến thành hành động, kết quả. Nó không phải hiểu sai, không biết mà là không đủ sâu. Bỏ qua những người không đọc sách, đây chính là vấn đề mà những người đọc xong biết, nhưng cuối cùng để đó.
Bất cứ điều gì bạn biết, nhưng bạn không thực hành theo nó thì có thể khẳng định những gì bạn biết mới chỉ nằm ở “ảo giác tri thức”.
Có thể nói phần lớn tri thức trong chúng ta lại thuộc nhóm này. Đó là lí do cho sự trì hoãn, vô kỷ luật cực độ.
- Biết uống rượu bia nhiều gây hại gan, thận, mỡ máu: Thực hành nhậu 3 lần mỗi tuần.
- Biết lạm phát sẽ ăn mòn tiền tệ. Thực hành: Chưa biết làm gì.
- Biết: Bitcoin tăng giá trong dài hạn: Thực hành: Long short Futures ngắn hạn kiếm tiền.
- Biết: Cờ bạc chắc chắn thua: Thực hành: Nạp tiền vào kiếm tí đã.
Bạn có biết không? Biết, hiểu khá rõ là khác. Đa số có thể nói vanh vách về cả 4 chủ đề trên và hàng vạn thứ khác. Nhưng hãy thử nhìn vào góc độ thực hành, được bao nhiêu?
Đó chính là số ít khác biệt, thành công của cuộc sống này.
Nếu bạn không thực hành theo những gì bạn “Biết”, tất cả chỉ đang là ảo giác của bạn. Bạn thực sự chưa hề “Hiểu thật sự”. Hãy xem 4 level của hiểu biết dưới đây:
- Biết (đọc được, nghe được)
- Hiểu (nắm logic, cấu trúc)
- Hiểu sâu (thấy rõ hệ quả, nhân quả)
- Giác ngộ (không thể không làm)
Hãy thẳng thắn thừa nhận về bản thân đi. Những gì trong đầu bạn đa số giờ ở level 1 – 2, cao lắm là 3. Những gì ở level 4 thực sự rất ít. Nếu có, chúng mang đến cho bạn sự thoải mái vô cùng, sự rõ ràng, hiệu quả ở mọi mặt.
Bạn cần làm gì?
Thực hành chính là cốt lõi của mọi thứ. Thậm chí ngay cả đời sống tinh thần, cũng là thứ cần hiểu rõ rồi thực hành, chỉ là thực hành trong não bộ. Những thứ bạn biết thực sự đã ít nhiều đủ dùng nên chưa cần bổ sung (Nếu thêm nữa càng tốt). Nhưng vấn đề của bạn là ngay lập tức tìm cách chuyển đổi chúng thành hành động.
Ngồi xuống, lấy bút ra, ghi ra 10 – 15 thứ thiết thực nhất về cuộc sống mà bạn biết. Sau đó tự hỏi bạn đã làm theo nó chưa? Nếu chưa, nó có nghĩa là bạn chưa hiểu đủ sâu.
Lười biếng, trì hoãn nó là bản tính cố hữu của đa số chứ không phải riêng ai. Chúng ta có 3 cách khắc phục:
- Chịu áp lực bắt buộc – Ví dụ cơ chế quản lý chặt chẽ, giám sát từ bên thứ 3, giải pháp tạm thời.
- Tự tạo động lực cố gắng – Thường chỉ có tác dụng 3 ngày rồi mờ dần.
- Đọc sâu, đọc kỹ tới khi kiến thức đạt mức giác ngộ – thức tỉnh. Lúc đó bạn tự làm, không cần ai nhắc một cách cực mạnh mẽ, bền vững.
Ghi nhớ:
Học cuối cùng để hành, không phải học rồi để đó. Bắt buộc phải đi được tới bước hành động mới là “xong”. Mục tiêu của học là phải đạt được level 4.
Với sự trợ giúp của AI, tìm hiểu và mở rộng vấn đề bây giờ rất dễ dàng. Hãy sử dụng nó để chuyển từ “biết” thành “thức tỉnh” thật tốt. Chúng ta không thể thực hành trong tình trạng mù đường. Nhưng cũng không thể tới đích bằng cách gọi tên con đường hoặc nhìn thấy con đường rồi để đó.
Nhắc lại: Tri thức hiện nay gần như miễn phí cho tất cả. Đọc sách giúp bạn tiến gần hơn tới cơ hội, nhưng chúng vẫn còn cách rất xa. Hiểu rõ, thực hành chính là con đường quyết định bạn thuộc nhóm nào. Kinh thư vạn bộ không giúp bạn biết bơi, khi bạn không nhảy xuống nước.
Nếu ví cuộc đời này là 1 vực, mỗi level là một bậc thang thì phải tận bậc thang thứ 4, bạn mới thực sự bước lên phía trên và tận hưởng những gì tươi đẹp.
Tiếp theo, hãy bắt đầu với:
Nó giúp bạn có câu trả lời cho: Học những gì, thuộc nhóm nào, tại sao cần phân loại và tại sao cần học từng nhóm. Và học xong thì ứng dụng chúng ta sao cho khoa học, hiệu quả.
Hoài Phong